జగన్మాత శ్లోకం
ఓంకార_పంజర_శుకిం = ఓంకారమనే పంజరం లో ఉండే చిలకను [ఆదిప్రణవనాదమే ప్రాకారములుగా మెలిగే ఓ సుమధురభాషిణీ సాధుశీలీ]
ఉపనిషద్_ఉద్యాన_కేళీ = ఉపనిషత్తులనే ఉద్యానవనం లో ఆడుకునే [ఉపనిషత్తులన్నీ నీ లీలల ప్రతిబింబాలే]
కల_కణ్ఠీం = తియ్యనైన గొంతు కలదానను [ అంటే సత్యము, ధర్మము మాత్రమే,శ్రేయోదాయకమైన పలుకులను పలికే దానను ]
ఆగమ_విపిన_మయూరీం = వేదాంతము అనే అడవిలో నృత్యం చేసే నెమలిని [ఆగమము = a treatise on vedantamu or vedas describing religious rites, శాశ్వత_ఙ్ఙానాన్ని కలిగి, అది సూచించే ప్రాకారములలోనే నిత్యానందం తో మెలిగే దానను]
ఆర్యాం = పూజించదగినదానను, అమ్మను [ గొప్పదానను]అంతహ్_విభావయేత్ = మనసులో ఉంచుకొని, నేను ఆధ్యాత్మిక సచ్చిదానందాన్ని పొందెదను గాక [విభావయేత్ = any condition which excites or develops a partic. state of mind or body , any cause of emotion]
గౌరీం = పర్వతరాజు కుమార్తెను
పల్లవి:
అఖిల_అండ_ఈశ్వరి = విశ్వం అంతటికీ పరమైన శక్తి
చాముండేశ్వరి = మహిషాసురుడిని అంతమొందించిన దానా
గౌరి = ఓ గిరిరాజ తనయా
మాం పాలయ = నన్ను రక్షించు
మాం పరిపాలయ = నన్ను సంరక్షించు (పరి,సం, ఇత్యాదివన్నీ prefixes సంస్కృతం లో, వాటిని ఏమని పిలుస్తారో గుర్తులేదు )
వైష్ణవి (పార్వతీదేవి) స్తుతి:
శుభ_గాత్రి = మంగళకరమైన మోము కలదానా, చల్లని చూపులతో పిల్లలను అనుగ్రహించెడిదానా
గిరి_రాజ-పుత్రి = పర్వతాలకు రాజు (శ్రేష్ఠుడు) ఐన హిమవంతుని పుత్రికా
అభీనేత్రి = బాగా నటించగలదానా (నృత్యం చెయ్యకలదానా)
శర్వ_అర్ధ_గాత్రి = శివుని శరీరం లో సగభాగమా [గాత్రము = body]
సర్వ_అర్థ_సంధాత్రి = అన్ని సిరులనూ కలిపి మోసెడిదానా, అన్ని క్రియలను నీలో చేర్చుకునేదానా (అని నాకు అర్థం అయ్యింది, not sure)
జగత్_ఏక_జనయిత్రి = ఈ విశ్వమంతటికీ ఒకే ఒక్క (అన్ని జీవులనూ సమానంగా చూసెడి) తల్లీ (అంతటికీ మూలాధారం నువ్వే)
చంద్ర_ప్రభా_ధవళ-కీర్తి = పౌర్ణమి చంద్రుడి తెల్లని కాంతులతో సమంగా భాసించెడి కీర్తి కలదానా
చతుహ్_బాహు_సంరక్షిత_శిక్షిత_చతుహ్_భుజ_అంతర_భువన_పాలినీ = నాలుగు చేతులతో దుష్టులను శిక్షిస్తూ శిష్టులను రక్షిస్తూ నాలుగు దిక్కులు అనెడి నీ భుజముల మధ్య ఉండే ఈ భువనాలన్నింటినీ పాలించెడిదానా
కుంకుమ_రాగ_శోభిణీ = కుంకుమయొక్క రంగుతో శోభించే సర్వమంగళా
కుసుమ_బాణ_సంశోభిణీ = పుష్పములతో అలంకరించబడిన బాణాలతో శోభించేటిదానా I did not understand the rationale behind this
మౌన_సుహాసిని = మౌనముగా (యోగనిద్రలో – అనవసరమైనవాటిని దూరం చేసి) మంగళకరమైన నవ్వు తో వెలిగే దానా
గాన_వినోదిని = గానముచే ప్రసన్నమగుదానా, గానమును ఇష్టపడెడిదానా
భగవతీ = ఓ పరమాత్మా (శ్రీమహావిష్ణువు యొక్క చెల్లెలా అని కూడా వస్తుంది అని నా నమ్మకం)
పార్వతీ = పర్వత రాజునందు జన్మించినదానా
దేవీ = ఓ దేవతా!
భార్గవి (లక్ష్మీదేవి) స్తుతి
శ్రీహరి_ప్రణయ_అంబు_రాశి = శ్రీమహావిష్ణువుయొక్క అనురాగము అనేడి సముద్రమా – శ్రీహరి ప్రేయసీ
శ్రీపాద_విచలిత_క్షీర_అంబు_రాశి = ఆ శ్రీమహావిష్ణువు యొక్క దివ్యమైన పాదాలు చరించే పాలసముద్రమా (అన్నట్టు లక్ష్మీదేవి పాలసముద్రుని కుమార్తే – కాబట్టి ఇది ఇంకా justify అయ్యింది)
శ్రీపీఠ_సంవర్ధిని = శ్రీ పీఠాన్ని పెంచినదానా (శ్రీ పీఠం గురించిన వివరాలు దొరకలేదు)
డోల_అసుర_మర్దిని = డోలా అనే పేరు కల రాక్షసుని సంహరించినదానా
ధన_లక్ష్మీ, ధాన్య_లక్ష్మీ, ధైర్య_లక్ష్మీ, విజయ_లక్ష్మీ, ఆది_లక్ష్మీ, విద్యా_లక్ష్మీ, గజ_లక్ష్మీ, సంతాన_లక్ష్మీ అనెడి నామాలతో అష్టలక్ష్మీరూపాలను దాల్చి
సకల_భోగ_సౌభాగ్య_లక్ష్మీ = నీ బిడ్డలకు అవసరమైన అన్ని భోగ_భాగ్యములూ,సౌభాగ్యములను కలిగిస్తున్నదానా
శ్రీమహాలక్ష్మీ = మహోన్నతమైన లక్ష్మీ దేవీ!
వాగ్దేవి (సరస్వతిదేవి) స్తుతి
ఇందు_వదనే = పౌర్ణమి చంద్రుని తో సమంగా భాసించెడి మోము కలదానా
కుంద_రదనే = మల్లియల్లాంటి పళ్ళు కలదానా (అంటే కేవలం సుగంధాన్ని మనసుకు ఆహ్లాదాన్నీ కలిగించేటువంటి పలుకులనే పలికెడిదానా)
వీణా_పుస్తక_ధారిణే = వీణా (అంటే కళనూ) పుస్తక (అంటే విద్యనూ) ధారిణే (అంటే ధరించేదానా – అంటే మూలమైనదానా)
వ్యాస_వాల్మీకి_శుక_శౌనక_ఆది = వ్యాస, వాల్మీకి, శుకుడు, శౌనకుడు ఆది గా కల
ముని_గణ_పూజిత = మునుల కులముచే పూజించబడెడి
శుభ_చరణే = శ్రేయస్సును కలిగించెడి పాదాలు కలదానా
సరస_సాహిత్య = లలితమైన (ఆనందము కలిగించే) సాహిత్యము అనెడి
స్వరస_సంగీత = స్వరములతో కూడిన సంగీతము అనెడి
స్తన_యుగళే = రెండు చన్నులు (బ్రేస్త్స్) కలదానా (జగత్తులో నీ బిడ్డలకందరికీ ఈ కళలతో ఆకలితీరుస్తున్నావు, ఆనందాన్ని కలిగిస్తున్నావు)
వరదే = వరములను గుప్పించెడిదానా
అక్షర_రూపిణే = నాశనం లేని (కళల, విద్యా రూపంలో) రూపం కలదానా, అక్షరము అనెడి రూపం దాల్చిన చదువులతల్లీ
శారదే = చలువను కలిగించెడి దానా (అని నా ఉద్దేశ్యము)
దేవీ = ఓ దేవతా!
త్రిగుణాత్మిక స్తుతి
వింధ్య_అటవీ_వాసినే = వింధ్య పర్వతమునానుకొనియున్న (ఙ్ఙానము అనెడి అడవిలో) అటవులలో నివశించెడిదానా
యోగ_సంధ్యా_సముత్_భాసినే = యోగము అనెడి ఉదయంలో వెలిగేటువంటిదానా
సింహాసన_స్థాయినే = సింహన్నే ఆసనముగా నిత్యం ఉండెడిదానా, (జగత్తు అనెడి సింహాసనమును అలంకరించియున్నదానా – అనేది ఎంతవరకి చొర్రెచ్త్ ఓ తెలియదు)
దుష్ట_హర = చెడునీ చెడ్డవారినీ నాశనము చేసెడిదానా
రమ్హ_క్రియా_శాలినే = (రమ్హ అంటే అర్థం కాలేదు – బ్రహ్మ కూడా అయి ఉండవచ్చు – నా శ్రవణదోషం కావచ్చు) అన్ని పనులనూ చెయ్యగలదానా ( అని అనుకుంటున్నాను )
విష్ణు_ప్రియే = శ్రీమహావిష్ణువుకు ప్రియమైన దానా
సర్వ_లోక_ప్రియే = సర్వలోకములకు ఇష్టమైనదావు.తల్లిగా సర్వ జీవుల నమస్సులను అందుకొనుచున్నావు.
ధర్మ_సమర_ప్రియే = ధర్మ కోసం నిరంతరం సాగేటి యుద్ధాన్ని ఇష్టపడేదానా (ధర్మాన్ని నిలిపే దానా)
హే బ్రహ్మచారిణే = పరబ్రహ్మన్ని ఉపాసిస్తూ నిత్యమూ పరబ్రహ్మముతో ఉండెడిదానవు.
దుహ్_కర్మ_వారిణే = చెడ్డ పనులను నివారించే శక్తి_స్వరూపిణీ
హే విలంబిత_కేశ_పాశినే = ఓ నెమ్మదిగా పారే/కదిలే- తాడులాగా కనబడే – జడ కలదానా
మహిష_మర్దన_శీల = మహిషుడనే రాక్షసుడిని నాశనం చేసినదానా, అంటే అఙ్ఙానమును అంతం కలిగించడమే శీలముగా (అంటే గుణము) కలదానా
మహిత_గర్జన_లోల = గొప్పగా అరుచుటయందు ఆసక్తి కలదానా(అంటే గొప్ప నాదమా అని కావచ్చు – దుష్టులకు హృదయవిదారకంగా,సజ్జనులకు మహోల్లాసముగా తోచే నాదం/గర్జన చేసే దానా)
భయ_ద_నర్తన_కేళికే = భయము కలిగించెడి నాట్యము (నాట్యము) అనెడి ఆటయందు నిమగ్నమైనదానా (చెడ్డవారికి మరీ భయం కలిగిస్తుంది)
కాళికే = ఓ కాళి మాతా!
దుర్గమ_అగమ_దుర్గ_వాసినే = వెళ్ళడానికి కష్టమైన, వెళ్ళడానికి కుదరని కోటలో నివసించేదానా (ఎవ్వరూ అర్థం చేసుకోలేని పరమార్థమా)
దుర్గే = ఓ దుర్గా
దేవీ = ఓ దేవతా!
My special thanks to Sri Ramakrishna garu
